BIOS czyli Basic Input/Output System (podstawowy system wejścia/wyjścia) jak sama nazwa wskazuje jest bazowym systemem, zainstalowanym na płycie głównej komputera, którego zadaniem jest pośredniczenie w komunikacji ze sprzętem do momentu startu właściwego systemu operacyjnego. Innymi słowy BIOS kolejno odpytuje podłączone do komputera sprzęty na poszczególnych interfejsach, sprawdza poprawność ich działania, kontroluje np. napięcie i mnożniki szyny adresowej procesora oraz pamięci (co może być wykorzystywane przy podkręcaniu sprzętu, tzw. overclockingu), wyszukuje nośniki danych, z których może wystartować system operacyjny i pozwala na jego uruchomienie, a także monitoruje temperaturę newralgicznych podzespołów sprzętowych komputera.

Standardowy BIOS jest środowiskiem o bardzo ograniczonym interfejsie, sterowany z klawiatury, chociaż już wiele lat temu, jeszcze w czasach Windows 95 zdarzały się BIOS graficzne, sterowane myszką, jednak nie przyjęły się, ponieważ celem nadrzędnym BIOSu jest przede wszystkim niezawodność działania, bez zbędnych wodotrysków graficznych.

BIOS zazwyczaj jest zapisany w pojedynczym układzie pamięci flash (podobne kości pamięci używane są np. w pendrive’ach) wbudowanym na płycie głównej, chociaż zdarzają się płyty posiadające zdublowane układy BIOSu na wypadek awarii podstawowej kości. Zwykle istnieje możliwość samodzielnej aktualizacji BIOSu, poprzez dedykowane oprogramowanie dostępne na stronach producentów płyt głównych, bądź dostawców oprogramowania układowego BIOSu. Taka możliwość jest niekiedy niezbędna w przypadku problemów z obsługą niektórych urządzeń peryferyjnych podłączanych do komputera. Samodzielna aktualizacja BIOSu nie jest jednak polecana osobom niezaawansowanym, ponieważ zawsze istnieje pewne ryzyko nieudanej aktualizacji, zwłaszcza przy nagłym zaniku napięcia zasilającego i w konsekwencji całkowitego unieruchomienia komputera.

Jednak nie zawsze tak inwazyjna metoda jak aktualizacja jest niezbędna do rozwiązania problemów z komputerem. Często wystarczający jest reset BIOSu, aby przywrócić jego ustawienia fabryczne i umożliwić prawidłowy start komputera. A zatem jak zresetować BIOS? Aby dostać się do BIOSu należy wcisnąć podczas startu, jeszcze zanim załaduje się właściwy system operacyjny, klawisz
odpowiedzialny za uruchamianie menu BIOSu, często widziany podczas startu, zazwyczaj jest to klawisz F1, F2, F12 lub Delete, zależnie od typu i producenta BIOSu.

Warto w tym miejscu zwrócić uwagę, że niektóre BIOSy umożliwiają założenie hasła, które blokuje dostęp do BIOSu, warto o tym pamiętać, ponieważ obecność hasła może nam przysporzyć dodatkowych problemów i w tym wypadku jedynym wyjściem może być wspomniana wcześniej aktualizacja BIOSu. Jeśli jednak nie mamy hasła blokującego dostęp do BIOSu, to możemy przejść do sekcji standardowych ustawień, gdzie możliwe jest m.in. zapisanie obecnej lub przywrócenie fabrycznej konfiguracji, wybieramy w tym miejscu właściwą opcję i przed wyjściem zatwierdzamy ją, a następnie restartujemy komputer.

W komputerach stacjonarnych, w których mamy dostęp do płyty głównej istnieje również możliwość fizycznego restartowania BIOSu, za pomocą zworek (wtedy ich ustawienie najlepiej sprawdzić w instrukcji obsługi dołączonej do płyty głównej) lub poprzez wyjęcie na około minutę baterii podtrzymującej zapisaną konfigurację BIOSu. Niekiedy dochodzi również do samoczynnego resetowania BIOSu, na skutek rozładowania się wyżej wspomnianej baterii, co skutkuje m.in. brakiem podtrzymywania czasu we wbudowanym zegarze po odcięciu zasilania.

Jakiś czas temu rolę BIOSu, przejął bardziej rozbudowany system o nazwie UEFI, obecny m.in. we wszystkich komputerach z fabrycznie zainstalowanym Windowsem od wersji 8. Komputery z tym systemem klucz systemowy mają zapisany bezpośrednio właśnie w UEFI, a nie jak to było praktykowane wcześniej, gdy był zapisany na naklejce widocznej na obudowie komputera. Ułatwia to w pewnym stopniu producentom sprzętu kontrolę czy dana kopia systemu na licencji OEM jest użytkowana legalnie, gdyż ten typ licencji wymaga przypisania danej kopii oprogramowania do konkretnego egzemplarza sprzętu. Jest to również pewne ułatwienie dla użytkownika podczas reinstalacji systemu Windows, ponieważ pomijane jest podawanie klucza licencyjnego, gdyż system podczas instalacji sam odnajduje go w UEFI. Oczywiście jest to pomocne gdy używamy systemu Windows, jednak gdy chcemy zainstalować inny system np. Linux, wtedy należy w UEFI wyłączyć dodatkową, zwykle domyślnie aktywną, opcję uruchamiania systemu z niektórych nośników, która w domyśle ma służyć uniemożliwieniu nieautoryzowanego dostępu do naszego sprzętu, natomiast w praktyce może utrudnić eksperymentowanie użytkownika z różnymi systemami operacyjnymi, tak wiec należy mieć to na uwadze.

[Głosów:0    Średnia:0/5]

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here